Barna fikk ei treskei så de kunne gomle på skaftet eller bladet.

"Ungane kleia i tennane før de kom fram", sa de gamle.

Her var det to kyrnavn i bruk:

'Tannrei og Tannbot.

De sa Tarmbot etter at navnet var gått av bruk, vi har Tann-bottjenn ennå.

Begge navna var i bruk på 1700 - tallet.

I Sigdal kasta de tennene på varmen for å være visse på å få att nye.

Vi passa nøye på det for 60 år siden.

På Sole i Eggedal er det en kubbestol med atskillige mjølke-tenner i setet.

I endeveden på framkanten er det slått inn ei rekke med tenner.

Det kan være gjort for rundt, et hundre år siden.

Det var snakk om alminnelig tannverk og gikttannverk.

Denne siste var slik:

"Han va borte litte granna, men så visste'n ikkje tå før'n flaug atti, så va'n borte litte, men så tokn atti igjen.

De va inga råd før den slags tanneverken."

(Ingeborg Reistad.)

"Det kunne murre i ei tønn , dvs. småverke, flige i tønna, dvs ta rykkevis, og så va de sjikkeli tanneverk".

Tannverken ble kasta pä en, ellers er det ikke sagt noe om hvor den kom fra.

Her er helst nevnt furu og bjørk som trær til å sette bort tannverken i.

En skulle pirke seg i tanna med en pinne til det blødde og så slå pinnen inn i furua.

Bjørn Ovnan fortalte i 1928, han var da rundt de 70 år gammel, det gjelder Eggedal:

"Je sku au setta bort tanneverken eingong.

Så fekk je veta ei gammal rå etter ei finnkjæring.

Denna prøva je.

Mitt på nåtta jikk je te skøgs.

Je kom fram te ei stor furu.

Så sku je preka meg i tøna me ein pinne, og før hver gong sku je gå baklengs runnt buska.

Je sku sea at je sette bort tanneverken i namnet te den vonde.

Je løpp runnt buska to vennur, men da je sku te den trea, så rulla je så lang je va.

Je sette nå pi'n i furua likevæl.

Je vart kvitt tanneverken, og aller har je hatt'n sea.

Men det sku vara slekk at den som høgge den buska, fekk tanneverken min!"

Jøran Vika fortalte i 1927 fra Sigdal - hun var da vel 70 år gammel.

"Ein kunne setta bort tanneverken ved å ta ni slag ved og jøra sei pinnar tå.

Ein spikka døm omtrent som skopinnar.

Så jikk ein langt borti skaugen der ein trudde det ikkje kom følk, helst borti et avhøl.

Ein fant sei ei raje tå ei bjørk hell et ana tre.

Ein løsste litt på børken så den reine ve'n vart bar.

Så preka'n med ein og ein pinne i den vonne tanna og slo døm inni vealeggen.

Nå'n hadde sli inn alle pinnane, sku'n legge børken over og setta'n fast me ein pinne.

Slekke buskur sku tørrkas snart, men høgg ein den buska fekk'n tannverken som va sett bort i 'o".

E. Engebretsen, i Hamre fortalte i 1960:

Han bestefar hadde slekk tannverk Og så jikk han te ei som kunne litt meir hell andre me å deive tannverk  forts.

tilbake til 2001-1- startside

tilbake til Under Norefjell`s startside.

til side 31