Grønhovdselva
Bjarne Enderud var med de siste åra det var
brøtning i Grønhovdselva. Vi b'ynte i Vinnor,
det va'kje brøtning ifrå Vinnor med de' va' sjølve mjølkekua de', når
'øm fekk mett Vinnordammen så hadde 'røm brøtningsvatten i lang ti'. De'
e' ein svær høl i elva der ne'om Vinnordammen, den kall 'røm før
Lakterve'høl'n, de' vart vel brøti lakterve' derifrå eingong. Den va'
stutt den, den va' bare tre meter. Tømmer vart de' ikkje brøti lenger
enn ifrå Grunntjenn. Je' huksar eingong, de' va' fiste åre' je' va' me',
da va' Grunntjenn. dammen mett, men de' va' bare isen da, så vi kunne
ikkje få gjennom tømmer. 'N Petter Killand og
'n far drog bortpå der, da skaut døm is. Døm la tømmerbru og gikk utpå
isen og hadde me' ei lang bjørkestong som 'n smurte dynamitt på, feste
på lunte og stakk detta under isen og skaut. Da 'røm fekk skøti sund
isen, måtte vi tappe ut bare is da. 'N Petter ladde og sto fær'i om de'
sku' komma et større flak som sette seg i dammen, og de' gjorde de' nå,
og så skaut 'n, men de' lea på steinane i dammen. Så va're å få brøti
isen ne'over før å få renska tjenne' Så va're
å setta den dammen igjen og trekke Vinnordammen før å fille atti'n att.
Denna elva ne'over frå Grunntjenn og ne'te' Skoddøl, der e're nokon
løkar, de' e' så flått, så der flømte vatnet innover allesta'n.
De' va'
å va te' live' de' før å ha tømmere' utatti. Når'n vadde i detta kalle isvatnet, kjente
ein ikkje te' beina sine. Eingong vi brotte
neover frå Grunntjenn og ne te' Skoddøl, va' re realt å bryte. De' va'
så stor snø at tømmeret måtte følje elva neover, snøen demte så 're
ikkje fekk rest innover myra. Tømmeret va' kje lenger hell 12 halvmeter. Når vi kom te' Skoddøl, va're å laga arm før å få 're framover te'
Skoddøldammen. |
Vi samla tømmeret i denna armen, de' va'
nokon på begge si'ur, så vi fekk de' framover, vi brukte au flatår.
Vi hadde ikkje motor, de' va' bare å dra i
taug og bruke hakar de'. Så va're gjennom Skoddøldammen og ne'over te'
Hasli. Denna elva frå Skoddøl og ne' te' Hasli e' så
djup, så 'o e' real å bryte i, vatnet går så høgt. Ve' Hasli måtte vi
samle 're sammen att og få 're over vatnet.
Der va're ei svær fløttmyr
som 're va' vondt å få grima førbi. Vi måtte ha a' armen førbi der. Eingong va' re' sånt mannskap at vi tok armen og bar 'n over. Så va're
igjennom Haslidammen. Ne'om Hasli va're ein foss 'røm kalla
Klippefoss, der va're så trangt at om 're kom ein stokk tversover, så
satt 'n der. Der va're bigd leipebru. Det gikk grett utover denna høge fossen borti her, før der va're bygd ein løftar døm
kalla, ein stor
dam som demte så 're vart ein jup høl unner fossen så 're ikkje vart sli
sunt. Neri her ve' denna klenningen satt de'
ein lunne, de' va' nesten ikkje rå å få løst denna lunnen. Så vart det
bestemt at vi sku skyte denna lunnen. Vi stappa mett ein boks me' dynamitt, åsså
plasserte vi denna inni lunnen. 'N Kal Glaheim og je' sku' ordne me'
detta. 'N Kal sku Bitta ne' me lunnen og je' sku
vara på tann og passe på når damvatnet kom. Da sko' je' vinke te'n Kal. Men så kom 'n Asle Kaugeru' og 'n Ingvar Kaugeru' og så ein te'. Så sa'n det han Ingvar at 'n Kal ha'kje lang
tia å gjøra på han, ifrå du ser vatnet'. 'Nei, sa je', 'je' går oppå
fossen je',' sa'n Ivar, 'og så vinker je' te deg.' |
